
Türkçe'miz
uzaya…
MİLLİ
Güvenlik Kurulu ve Savunma Sanayisi İcra Komitesi'nde görüşülen
Türkiye Ulusal Uzay Programı'na göre, Türkiye'de 2008'de
astronot yetiştirme programı başlatılacak. 2015'te ise,
uzaya ilk Türk astronot gönderilmesine yönelik çalışmalar
yapılacak. Bu durumda şöyle bir soru dil gönüllülerinin
kafasını kurcalıyor: “Türk astronotlara ne diyeceğiz?”
Konuyla
ilgili bir anket hazırlayarak, küçük de olsa bir çalışma
başlatan (turkcesevdalıları.com) grubu bakın neler anlatıyor,
ne yorumlar yapıyor.
Amerikalılar
ve İngilizler uzaya gidenlere ‘astronot', Ruslar ‘kozmonot',
Çinlilerin ise ‘taykonot' demektedir. Bu durumda aklıselim
sahibi her Türk, “ Kendi uzay adamımızı Amerikalıların,
Rusların veya Çinlilerin diliyle adlandıracak değiliz. Biz
de uzay adamımızı kendi dilimizden bir kelimeyle adlandırmalıyız.”
diyecektir, demelidir düşüncesindeler.
Türkçe Sevdalıları olarak, ağ sayfalarında bu konuyla ilgili
bir sormaca (anket) yapmışlar. “Aşağıda sonuçlarını vereceğimiz
sormaca sonuçları, bizi yanıltmadı. Hâlâ sağduyulu insanlarımız
varmış, bunu bize gösterdi” diyorlar.
Soru:
Türk astronotlara ne denilsin?
Cevaplar:
Gökmen (75 Kişi oy vermiş; %30)
Uçman (4 Kişi oy vermiş; %1)
Göker (7 Kişi oy vermiş; %3)
Göktürk (141 Kişi oy vermiş; %57 )
Gökçen (3 Kişi oy vermiş %1)
Astronot (20 Kişi oy vermiş %8)
Katılım:
250 kişi
( www.turkcesevdalilari.com )
‘Gökmen'
TDK sözlüğüne göre, halk ağzında ‘mavi gözlü kimse' anlamında
kullanılıyor. ‘Uçman' kelimesi de 1930'lu yıllarda ‘tayyareci,
pilot' kelimeleri karşılığında önerilmiş; ama tutulmamıştı.
Yalnız, bu sözcüklerde geçen “-man, -men” ekini İngilizce'de
adam anlamına gelen “man” kelimesiyle karıştırmamak gerek.
Bu ek, Türkçe'mizde var olan; Türkmen, Karaman, Kölemen
gibi boy isimleri yapan, bunun yanısıra, öğretmen, uzman,
teğmen gibi meslek isimlerinin oluşumuna da yardımcı olan
bir ektir.
Sormaca
sonuçlarında "Göktürk " önerisi ağır bassa da,
önerinin Türklerde bir boy adına karşılık olarak kullanılması
nedeniyle, "Gökmen " kullanımının daha isabetli
olacağı kanaatindeler. Bu kullanımın, TDK ile de birlikteliği
sağlayacağı için daha da etkili olacaktır düşüncesindeler.
Türkçe
gönüllülerinin ve milletimizin bu konuda şahsîliği bir yana
bırakıp, bu ortak kullanımı benimseyecek ve kullanacak özveriye
ve mensubiyet duygusuna sahip olduğuna inanıyorlar. Astronot
için “Gökmen ” kelimesinin kullanılmasında ve bu sözün yaygınlaşmasında
Hava Kuvvetleri Komutanlığı, ilgili kuruluşlar ve özellikle
de basınımızın tutumu da çok önemli olacak. Birimiz hepimiz,
hepimiz dilimiz için…
http://www.telepati.com.tr/eylul05/konu2.htm